Metin Balcı. Organik Kimya Reaksiyon Mekanizmaları. 4. Baskı, Türkiye Bilimler Akademisi, 2021, Ankara. (710 sayfa). ISBN: 978-605-2249-78-9

*****************************************************************************

Prof. Dr. Metin Balcı‘nın 1980’li yılların başlarında ders notları olarak yazdığı Organik Kimya Reaksiyon Mekanizmaları, o yıllarda basit bir baskı tekniği olan teksir makinesi ile çoğaltılarak öğrencilere verilmekteydi. Öğrenciler, 20 yıla yakın bu teksirleri veya teksirlerin fotokopilerini veya fotokopilerin fotokopilerini kullanarak organik kimya mekanizmalarını öğrendiler ve organik sentez bilgilerini geliştirdiler.

Prof. Dr. Metin Balcı, ülke düzeyinde ders notlarına duyulan yoğun ilgiyi dikkate alarak bu ders notlarını 2008 yılında kitap olarak yayımladı. Kitabın ilk baskısını takiben 2009 yılında 2. baskısı, 2012 yılında da 3. baskısı yayımlandı.

Kitabın genişletilmiş 4. baskısının Türkçesi Kasım 2021’da Türkiye Bilimler Akademisi tarafından, İngilizce çevirisi de Aralık 2021’de Wiley-WCH yayınevi tarafından yayımlandı.

Organik kimyadaki yüzlerce reaksiyonun ortak noktalarını anlamaya yönelik hazırlanan eser temel kavramları ve yapı – etkinlik ilişkilerini ele alıyor. Eserin son baskısında, mekanizmaların daha kolay anlaşılmasına yönelik olarak yoğun emekle hazırlanan görsellerdeki renk ve şekil zenginliği dikkat çekiyor.

Türkiye Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, kitabın 4. Baskının sunuş yazısında kitap hakkındaki görüşlerini aşağıdaki kelimelerle ifade ediyor:

“…İlk baskısı 2008 yılında Akademimiz tarafından yapılan ve sonraki yıllarda genişletilerek tekrar basılan kitap, organik kimyanın ne kadar sistematik bir bilim dalı olduğunu göstermektedir. Bu kitap çerçevesinde organik kimya reaksiyon mekanizmaları detaylı bir şekilde anlatılmış olup mekanizmalardaki ortak noktalar konunun daha iyi anlaşılması için ön plana çıkarılarak vurgulanmaktadır. Değerli Hocamızın birikimlerini yansıtarak meslektaşlarının istifadesine sunduğu ve alanında önemli bir boşluğu dolduran bu kitap özelikle lisans ve lisansüstü öğrencilerimiz başta olmak üzere konuya ilgi duyan öğretim üyelerimiz için de oldukça faydalı olacaktır.

Ülkemizde ders kitapları genel olarak yabancı kaynaklar tarafından Türkçeye tercüme edilmek­tedir. Akademimiz tarafından yayımlanan bu kitap ise WILEY-VCH tarafından incelemeye alınmış ve farklı dillere çevrilerek yayımlanmasına karar verilmiştir. Kitap şimdi İngilizce olarak yayıma hazırlanmaktadır. Kitabın Almanca ve Çince dillerindeki tercüme hakları da talep edilmiş ve bu haklar WILEY-VCH’e devredilmiştir. Ulusal ve uluslararası bilim dünyasında oldukça teveccüh görmüş ve görecek olduğuna inandığımız bu değerli eserin tüm öğrencilerimize, araştırmacılarımıza ve bilim insanlarımıza faydalı olmasını diliyorum…”

Görsel: www.mynet.com

Bilim Kahramanları Derneği tarafından her yıl verilen Genç Bilim İnsanı Ödüllerinin bu yıl dokuzuncusu 6 genç bilim insanına verildi. İzmir Biyotıp ve Genom Merkezinden Dr. Arif Engin Çetin; Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinden Prof. Dr. Elif Çadırcı; Erciyes Üniversitesi Eczacılık Fakültesinden İsmail Öçsoy; Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden Doç. Dr. Mustafa Serdar Önses; Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesinden Doç. Dr. Şuayip Yüzbaşı ve Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden Doç. Dr. Tuğrul Çetinkaya bu yılın bilim ödüllerinin kazanan isimler oldular. Genç Bilim İnsanı Ödülleri, her yıl farklı üniversitelerin rektörlerinin ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor ve 38 yaşın altındaki genç bilim insanlarına veriliyor.

Mynet.com internet sitesinin konuyla ilgili ayrıntılı haberini okumak için TIKLAYINIZ.

Ödül töreninin tam kayıt Youtube videosunu izlemek için TIKLAYINIZ.

Atatürk Üniversitesi, toplumsal katkı  misyonu  çerçevesinde  ‘5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde  geniş katılımlı bir panel  gerçekleştirdi.

Panel, Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma  Merkezi Müdürü  Prof. Dr. Zeynep Ceylan’ın  moderatörlüğünde 5 Haziran  2021 tarihinde youtube üzerinden  canlı yayınla gerçekleştirildi. Prof. Dr. Zeynep Ceylan, küresel ve çevresel sorunlarla birlikte pandeminin toplum üzerindeki sarsıcı etkilerini de dikkate alarak, etkinliği bir kutlama programı olarak değil, çevre problemlerinin farkındalığına yönelik bir program olarak tertiplediklerini belirtti.

Atatürk Ünivesitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ayşe Bayrakçeken Yurtcan yaptığı açılış konuşmasında dünya nüfusunun artışı ile birlikte temel ihtiyaçların da  arttığını, buna cevap vermek isteyen teknolojilerin beraberinde küresel ısınma, atık  bertarafı, biyoçeşitliliğin azalması  gibi küresel boyutta çevre sorunları oluşturduğunu, bu nedenle çocukluk döneminden başlayarak her yaşta  çevre bilinci ve farkındalığının geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen panelde yaptığı “Yeşil ve Çevre Dostu Şehir: Erzurum” konulu konuşmasında;  çevre ve sürdürülebilirliğe yönelik olarak ağaçlandırma, atık suların arıtılması, doğal gazın yaygınlaştırılması, belediye araçlarının elektrikli araçlara dönüştürülmesi, atık toplama, atıkların  metanlaştırılarak elektrik enerjisine dönüştürülmesi kapsamında Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin Erzurum merkez ve diğer ilçelerde yaptıkları  faaliyetleri anlattı. İklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik çok sayıda proje hazırlıkları içinde olduklarını  da dile getiren  Mehmet Sekmen, bu  bağlamda Erzurum il sınırları içerisinde yaptıkları 400’e yakın su toplama göletleri ile su kaynaklarının kontrolüne yönelik faaliyetlerini  anlattı.

Aziziye Belediye Başkanı Muhammed Cevdet Orhan,“Yerel Yönetimler ve Çevre” konulu konuşmasında,  insanın her etkinliğinin çevreyle ilişkili olduğunu, çevreyi korumak hususunda  kurumsal  çerçevede yapılacak proje ve faaliyetlerde en büyük rolün yerel yönetimlerde olduğunu dile getirerek  Aziziye Belediyesi olarak içme  suyu, israfın önlenmesi, kaynakların etkin kullanımı, sıfır atık  ve termal seracılık kapsamında yaptıkları çalışmaları  anlattı. Yenilenebilir enerji kaynaklarının önemine de değinen Orhan, ilçe olarak tamamen çevreci bir süreçle 35 megawattlık  bir güneş enerjisi santraline hayatiyet kazandırdıklarını ve ilçenin elektrik enerji tüketiminin bir kısmını buradan karşıladıklarını ifade etti.

Çeşitli üniversitelerden öğretim üyelerinin konuşmaları ile sürdürülen panelde,  Prof. Dr. Nazım Ercüment Beyhun “İş Çevresi ve Sağlık Etkileşimi”; Prof. Dr. Hasan Seçen “Çevre ve Etik”, Doç. Dr. Ece Ümmü DEVECİ  “Üniversitemiz ve Atık Yönetimi”, Doç. Dr. Çağdaş Gönen “Tüketim Alışkanlıklarımızın Çevreye Etkisi”, Dr. Öğr. Üyesi Fatma Ekmekyapar Torun  “Yaşam Kaynağımız Su” konulu  konuşmalarını yaptılar.

Panel konuşmalarını dinlemek için TIKLAYINIZ:

https://www.youtube.com/watch?v=3ZSk3aSlmOs

Fotoğraflar: Türkiye gazetesi, 05.06.2021

“….1965 yılında biz n’apıyorduk sahi?
Ümraniye’deydik o zamanlar…
Enerjiyi kesinlikle israf etmiyorduk, elektrik yoktu zira.
Su telefi de mevzubahis değildi, musluklar ıslık çalardı açınca. Küçük büyük, evin bütün erkekleri suya gider, tulumba çekmekten avuçların nasır tutar. Galvaniz kovaların sapı tel gibi incedir, elini yarar. Bir de altı dar, üstü geniş değil mi? Çalkalandı mı üst baş sırılsıklam.
Eh bu su boşa akıtılır mı? Gıdım gıdım kullanılır. Belki de bu yüzden boşa yanan ampule, damlatan musluğa dayanamayız hâlâ…“

İrfan Özfatura, insana ve insanın yüreğine dokunan özgün haber-yorum yazılarıyla tanınan bir yazar. Özfatura, “Dünya Çevre Günü” üzerine kaleme aldığı ve 5 Haziran 2021 tarihli Türkiye gazetesinde yayımlanan yazısında küresel ölçekte yaşanılan çevre tahribatını kendine has üslubu ile anlatıyor ve çılgın tüketim hırsı içinde her şeyi tahrip eden bugünün insanına 1960’lı yılların İstanbul’unda yaşadığı yoksul çocukluk günlerini yansıtan bir ayna tutuyor.

Yazıyı okumak için TIKLAYINIZ.

Görsel: © wikimedia.org

TÜBİTAK‘ın Covid-19 salgını ile mücadeleye yönelik açtığı çağrı programları kapsamında desteklediği projeler ile çok sayıda Türk firması yurt içi ve yurt dışında satışa sunulan onlarca ürün geliştirdi. Bir çoğu günlük hayatımıza giren bu yerli ve milli teknoloji ürünleri; yoğun bakım cihazlarından tanı, maske, ilaç, dezenfeksiyon, kişisel koruyucu elbise, bilişim uygulamalarına kadar çeşitlilik arz ediyor.

Konuyla ilgili Sonat Bahar’ın 24 Nisan 20221 tarihli Sabah gazetesinde yayımlanan “Salgına karşı yerli ve milli teknoloji günlük hayatımızda” başlıklı haberinin ayrıntısını okumak için TIKLAYINIZ.

“…Bu yazıyı ele almadan önce şunu düşündüm: Türkiye’de artık yenilikçi ilaç veya “milli ilaç” diyebileceğimiz, bizim de bir ilacımız olabilir mi? Bunun için bir altyapı hazır mı? Yeterli derecede ilaç keşfinden tutun da Faz-I den Faz-III’e kadar ilaç keşif ve geliştirme çalışmaları yapabilecek kapasitede yeterli araştırmacı bilim insanı, akademisyen kaynağı ve donanımlı tesisler var mı? Ya da en azından bu tesisleri oluşturabilecek bir altyapı hazırlığı var mı? Yazımda bunlarla ilgili çalışmalara bakmak, detaylı verilere analiz etmek, ayrıca ilgili kurum ve kişilerin katkılarını ve son olarak bu konudaki şahsi düşüncelerimi aktarmak istiyorum.”

Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mustafa Güzel, organik kimya ve medisinal kimya alanlarında yaptığı çalışmaları ve başarılarıyla ulusal ve uluslarararası düzeyde tanınan bir bilim insanımız. Doç. Dr. Mustafa Güzel, “Türkiye’de yenilikçi ilaç için yol haritası” başlıklı yazısında uzun yıllardan beri içinde olduğu ilaç endüstrisindeki deneyimlerinin ışığında Türkiye’de ilaç geliştirme çalışmalarını ele alıyor. Doç. Dr. Mustafa Güzel’in yazılarını okumak için aşağıdaki linkleri TIKLAYINIZ

Türkiye’de yenilikçi ilaç için yol haritası : Link

Türkiye’de ilaç istismarı: Bonzai ile ölüme giden yol : Link

Statüko ve yerli ilaç üretimi: Link

“…Koronavirüste mart ayında faz-3 çalışmalarının tamamlanması için yoğun çaba sarf edilen yerli aşılarımıza dair kritik bilgilere ulaşıldı. Kayseri’de geliştirilen yerli aşı Nisan için gün sayarken, farklı teknikleriyle dünyaya örnek olacak 7 yenilikçi aşıda da çalışmalar hızlandı.”

“…TÜBİTAK Kovid-19 Platformu’ndaki 436 bilim insanının sürdürdüğü projeler Türkiye’nin yüz akı olacak. İlaç çalışmaları, virüsü yenilikçi çözümlerle yok etmeyi hedefliyor. Kovid-19 geçirenlerden alınan antikorların geliştirilmesiyle yapılacak ilaç projesi en dikkat çekeni...”

Mustafa Sait Özkan, 1-2 Şubat 2021 tarihli Sabah gazetesinde yayımlanan haberinde TÜBİTAK Kovid-19 Platformunda yer alan araştırma grupları ve projelerini anlatıyor.

Aşı çalışmaları haberinin ayrıntısını okumak için TIKLAYINIZ :  Yerli koronavirüs aşısında müthiş yöntem: Virüsün karşısına dublör çıkaracak

İlaç çalışmaları haberinin ayrıntısını okumak için TIKLAYINIZ : Virüse özgün antikor vuruşu

 

Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi öğretim üyesi olan Prof. Dr. Yavuz Taşkesenligil, lisans eğitimini Eğitim Fakültesi Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü’nde; Yüksek lisans ve doktora çalışmalarını Kimya bilim dalında organik kimya alanında yaptı. Prof. Taşkesenligil, uzun yıllar boyunca hem kimya bilim alanında, hem de eğitim bilim alanında araştırmalar yaptı ve dersler verdi. Kimya Bilimi ve Kimya Eğitimi alanlarında akademik çalışmaları yanında, kavramsal bilim öğretiminde çok başarılı eğitimci kişiliğiyle tanınan Prof. Taşkesenligil, eğitim amaçlı olarak hazırladığı ve son derece etkileyici görsellerle zenginleştirdiği Organik Kimya I-II dersi slayt sunumları ile Organik Kimya Laboratuvarı I -II ders notlarını açık ders materyali olarak http://yavuztaskesenligil.com/ sitesinden bilim topluluğunun istifadesine sundu.

Ders notlarına ulaşmak için TIKLAYINIZ