Görsel : ©Mustafa Sözbilir

Hindistan Bilim Enstitüsü (IISc) Organik Kimya Bölümü öğretim üyesi ve Kimya Eğitimi alanında da çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Uday Maitra,  Kimya Mühendisliği Bölümünde  öğretim üyesi olan eşi  Prof. Dr. Samita Maitra ile birlikte 22-28 Mayıs 2025 tarihlerinde Erasmus+ Personel Hareketliliği Programı kapsamında Atatürk Üniversitesi’ni ziyaret etti.

Ziyaretin ev sahipliğini yürüten Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Ana Bilim Dalı öğretim üyesi  ve  Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC)  Kimya Eğitimi Komitesi Üyesi  Prof. Dr. Mustafa Sözbilir, programın kültürel etkileşimi güçlendirdiğini ve akademik iş birliklerine katkı sunduğunu belirtti. Prof. Dr. Maitra, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi’nde “Organik reaksiyon mekanizmalarının anlaşılmasında sistemsel düşünme yaklaşımı” başlıklı bir konferans verirken, Fen Fakültesi Kimya Bölümünde ise iki farklı konferans sundu: “Birden fazla analit için basit, ucuz ve çok yönlü bir fotolüminesan sensör platformu” ve “İlaç Tasarımı – gerçekten bu kadar kolay mı?””

Görsel : ©Mustafa Sözbilir

Ayrıca, Prof. Dr. Maitra, Hindistan ve  farklı ülkelerde daha önce 93  farklı eğitim kurumunda gerçekleştirdiği “Chemistry is Fun!-Kimya Eğlencelidir” adlı gösteri deneylerinin 94.sünü Erzurum Bilkent Özel Laboratuvar Lisesi’nde gerçekleştirdi. Lise öğrencilerinin büyük ilgisini çeken bu etkinlik, kimya bilimine olan ilgiyi artırmaya yönelik önemli bir adım oldu.
Prof. Dr. Maitra’nın öğrencilerin bilimsel bakış açılarını da genişletmeye yönelik konferansları, katılımcı akademisyenler ve öğrenciler için  kimya bilimine  duyulan ilgiyi artırması  yanında  kimya konularında farklı bir eğitim fırsatı sundu.

Prof. Dr. Sözbilir, bu tür etkinliklerin  küresel eğitim ağlarına entegrasyonu güçlendirdiğini ve gelecekteki akademik işbirlikleri için temeller oluşturduğunu belirtti.

Görsel : ©Mustafa Sözbilir
Uday Maitra Kimdir?
Prof. Dr. Uday Maitra, Hindistan Bilim Enstitüsü (IISc) Organik Kimya Bölümünde öğretim üyeliği yapmakta olup, aynı zamanda Hindistan Bilim Akademisi (INSA) üyesidir. Kimya Eğitimi alanında uluslararası çapta tanınan bir uzman olarak, IUPAC Kimya Eğitimi Komitesi yürütme kurulu üyeliği de yapmaktadır. Hindistan’ın en prestijli üniversitelerinden biri olan IISc, temel bilimler, mühendislik ve yönetim alanlarında yükseköğretim ve araştırma faaliyetleriyle öne çıkmaktadır. Prof. Dr. Maitra, bilimsel araştırmalarının yanı sıra, öğrencilere yönelik eğitim faaliyetlerinde de aktif bir şekilde yer almakta ve dünya çapında birçok konferans ve seminer düzenlemektedir. Kimya alanındaki yenilikçi çalışmaları ve katkıları, onun global akademik camiada saygın bir konum elde etmesini sağlamıştır.

Prof. Uday Maitra’dan Bir Youtube Semineri: “Chemistry is Fun”

Görsel : ©Youtube

Kimya biliminin eğlenceli ve düşündürücü yönlerini anlatan Prof. Uday Maitra’nın yaklaşık 65 dakikalık bu seminerinde, kimyanın temel ilkelerinden büyüleyici örneklerine kadar pek çok önemli konuya farklı bir perspektiften yaklaşacaksınız.

İzlemek için tıklayınız:
https://www.youtube.com/watch?v=sj8P_q3yw9I

Görsel Illustration : ChatGBT

Bilim insanları, ilk reddedilen makale taslaklarından (manuscript) itibaren, akademik hayatlarının her aşamasında aldıkları ret yazılarını masalarının arkasındaki duvarlara assalardı, büyük ihtimalle bu duvarlar bir hayli dolu olurdu.

Yüksek umutlarla üzerinde çalıştığınız bir projenin/ makale taslağının reddedilmesi, başlangıçta elbette oldukça üzücü bir durumdur. Ancak, bu ret yazısını bir süre sonra, meselâ üç gün sonra tekrar okuduğunuzda, büyük ihtimalle eleştirilerin bir kısmına hak vereceksiniz. Birkaç gün sonra yeniden okuduğunuzda, eleştirinin başka bir kısmına da katılacaksınız. Bu süreç devam ettikçe, ret yazısındaki her bir eleştiriyi daha net bir şekilde anlamaya başlayacak ve tamamına belki hak vermeseniz de, büyük bir kısmına katılacak duruma geleceksiniz.

Unutmayın ki, en iyi hakem, araştırmanızı destekleyen değil, eleştiren hakemdir. Bilimsel değerlendirme süreçlerinde, genellikle en çok eleştirilen ve yayımlanması en zor olan makaleler, yayımlandıktan sonra bilim topluluğunu en çok etkileyen, belki de en fazla atıf alan çalışmalar olurlar. Çünkü bu tür çalışmalar, mevcut paradigmayı ve bilimin sınırlarını zorlarlar. Yepyeni konulara ve anlayışlara zemin hazırlarlar. Nitekim Nobel ödüllü bilim insanlarının bir kısmı, yeni keşfettikleri ve geliştirerek Nobel ödülü kazandıkları konuları ilk defa yayına sunduklarında, alanın en saygın dergileri tarafından reddedilmişlerdir.

Bu hikayelerin bizlere gösterdiği en önemli derslerden biri, başarısızlık ve reddedilme durumlarının aslında bilimsel yolculukta önemli birer adım olduğu gerçeğidir. Olumsuz geri bildirimler, ilk başta bizi üzseler de, zaman içinde büyük bir fırsata dönüşebilir. İlerleyen süreçlerde, bilimsel topluluk bu çalışmaları kabul ettikçe, genellikle yeni ufuklar açılır ve araştırma dünyasında büyük değişimlere neden olur.

Aşağıda verilen linklerde, Nobel ödülü kazanan buluşların ilk başta, hem de konuyu en iyi anlayabilecek dergiler tarafından nasıl reddedildiğine dair ilginç öyküler yer almaktadır. Bu hikayeler, özellikle genç araştırmacılara bir motivasyon kazandırabilir. Unutmayın, makaleniz reddedildi diye üzülmeyin. Yeter ki, çalışmanızı özenle ve titizlikle yapmaya devam edin, kendinize güvenin ve asla yılmayın. Belki de size büyük bir ödül getirecek bir araştırmanın başlangıcındasınız!

Kaynaklar:

(1) Nicholson, J. (t.y.). Nope! 8 rejected papers that won the Nobel Prize. Authorea. https://www.authorea.com/users/8850/articles/117724-nope-8-rejected-papers-that-won-the-nobel-prize

(2) Clubb, J. (2022, July 27). How a rejected paper won a Nobel Prize. Global Performance Insights. https://www.globalperformanceinsights.com/post/how-a-rejected-paper-won-a-nobel-prize

Hasan Seçen

KAYNAK GÖSTERME:
Bilimsel yayın etiği ilkeleri doğrultusunda, bu yazıdaki bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir. Kaynak göstermek için aşağıdaki referans künyesini kopyalayabilirsiniz:
Seçen, H. (2025, June 1). Bugün Hangi Nobellik Çalışmanız Reddedildi? Prof. Dr. Hasan Seçen’in Akademik Sayfası. https://hasansecen.com/2025/06/01/bugun-hangi-nobellik-calismaniz-reddedildi/